Cách chống thấm dột mái ngói an toàn, hiệu quả và tiết kiệm

Mái ngói bị dột thường không chỉ do một viên ngói hỏng. Nước có thể đi theo úp nóc, mạch ngói, khe hở giữa các viên ngói, đinh vít, máng xối hoặc vị trí mái có độ dốc thoát nước kém. Vì vậy, trước khi chống thấm dột mái ngói, cần xác định đúng vị trí nước vào rồi mới chọn keo, hóa chất hoặc sơn phủ phù hợp.

Mái ngói đỏ cần được kiểm tra đúng vị trí dột trước khi chọn phương án chống thấm.

Chọn nhanh cách chống thấm dột mái ngói theo vị trí dột

Xác định vị trí dột trước khi chống thấm

Muốn xử lý dứt điểm, không nên chỉ nhìn vết nước trên trần rồi trét keo đại trà. Nước mưa có thể chảy theo xà gồ, vì kèo hoặc mặt dưới viên ngói trước khi nhỏ xuống trần, nên vị trí thấm bên trong nhà chưa chắc trùng với điểm hở trên mái.

4 vị trí mái ngói hay bị dột

• Úp nóc, ngói bò: đây là khu vực dễ nứt mạch vữa, hở khe và bị nước mưa tạt vào khi gió lớn.
• Mạch ngói và rìa mái: khe giữa các viên ngói hoặc mép rìa mái có thể bị hở nếu ngói xô lệch, lợp sai kỹ thuật hoặc thiếu độ chồng mí.
• Viên ngói nứt, vỡ: thường gặp ở mái ngói cũ, ngói giòn hoặc mái từng bị va đập khi sửa chữa.
• Máng xối, cổ ống, đinh vít và điểm tiếp giáp: đây là các vị trí dễ đọng nước, bám rác, rêu mốc hoặc hở mối nối.

Ngói cũ nứt vỡ cần được thay hoặc xử lý trước khi trám mạch chống thấm.

Cách kiểm tra nhanh khi trời mưa

• Quan sát trần nhà: vệt nước kéo dài thường liên quan đến úp nóc, rìa mái hoặc đường nước chảy theo kết cấu mái.
• Kiểm tra khu vực dưới vì kèo, xà gồ hoặc điểm giao giữa mái và tường để xác định hướng nước đi.
• Không leo lên mái khi mái đang ướt, đang mưa hoặc có gió mạnh.
• Sau khi trời khô, kiểm tra lại từ ngoài mái để tìm viên ngói nứt, mạch hở, rêu mốc, máng xối nghẹt hoặc điểm tiếp giáp bị hở.

Hậu quả nếu mái ngói bị dột lâu ngày

Mái ngói dột lâu ngày có thể làm ẩm trần, bong tróc sơn, mốc tường, mục vì kèo gỗ và làm hỏng đồ nội thất bên dưới. Với công trình có đồ thờ, đồ gỗ hoặc vật dụng khó di chuyển, nước dột kéo dài còn làm tăng chi phí sửa chữa sau này.

Vì vậy, khi thấy vết thấm, mảng ẩm hoặc nước nhỏ giọt sau mưa, nên kiểm tra sớm để xử lý từ điểm nước vào thay vì chỉ che chắn tạm bên trong nhà.

Chọn vật liệu chống thấm dột mái ngói theo tình trạng mái

Không có một loại vật liệu phù hợp cho mọi mái ngói. Mái dột ở mạch cần vật liệu trám khe; mái ngói cũ hút nước toàn mặt cần hóa chất bảo vệ bề mặt; mái có nhiều viên nứt vỡ cần thay ngói trước khi chống thấm.

Keo trám khe và hóa chất chống thấm bề mặt cần được chọn theo đúng vị trí dột của mái ngói.

Keo chít mạch ngói Bestseal 35

Bestseal 35 là vật liệu vữa polymer dùng để trám mạch cho ngói úp nóc, ngói rìa mái và các vị trí tiếp giáp giữa các viên ngói. Vật liệu này phù hợp khi mái bị dột do mạch vữa cũ hở, bong, nứt hoặc không còn bám chắc vào bề mặt ngói.

Khi dùng Bestseal 35, cần làm sạch mạch cũ, loại bỏ vữa yếu và bụi bẩn trước khi trét. Nếu bề mặt còn rêu mốc, bùn đất hoặc vữa mục, lớp keo mới khó bám chắc và dễ bong lại sau thời gian ngắn.

Keo chống thấm Quicseal 201

Quicseal 201 là keo gốc polyurethane, thường dùng để trám khe hở trên các bề mặt như bê tông, xi măng chống thấm, gốm sứ, thủy tinh và kim loại. Với mái ngói, loại keo này phù hợp hơn ở các khe tiếp giáp, khe co giãn nhỏ hoặc vị trí cần lớp trám có khả năng bám dính tốt.

Không nên dùng keo trám để che phủ toàn bộ mái nếu nguyên nhân chính là ngói đã hút nước, rêu mốc hoặc xuống cấp toàn mặt. Trường hợp đó cần xử lý bề mặt và dùng hóa chất chống thấm phù hợp hơn.

Hóa chất chống thấm Roof Seal

Roof Seal thường được dùng cho mái ngói có bề mặt hút nước hoặc cần giảm thấm trên diện rộng. Hóa chất này giúp hạn chế tính hút nước của ngói lợp và các bề mặt vữa xi măng, đồng thời hỗ trợ giảm rêu mốc trên bề mặt.

Roof Seal phù hợp với mái ngói cũ còn nguyên viên, chưa vỡ nát nhiều nhưng bề mặt bắt đầu hút nước, bám rêu hoặc thấm ẩm khi mưa kéo dài. Nếu mái có nhiều viên ngói vỡ, cần thay ngói hỏng trước khi quét hóa chất chống thấm.

Quy trình thi công an toàn trước khi xử lý mái ngói

Chống thấm mái ngói thường phải làm trên cao, nên an toàn cần được đặt trước tốc độ thi công. Không nên leo mái khi ngói ướt, mái phủ rêu, trời đang mưa hoặc có gió mạnh.

• Dùng thang chắc chắn, đặt trên nền ổn định và có người giữ thang nếu cần.
• Không bước mạnh lên sống ngói hoặc các viên ngói đã nứt.
• Dọn sạch rác, lá cây, bùn đất và rêu mốc trước khi trám hoặc quét chống thấm.
• Chỉ thi công khi bề mặt đủ khô để vật liệu bám chắc.
• Với mái cao, mái dốc lớn hoặc mái ngói âm dương, hãy chọn dịch vụ chống thấm nếu thiếu thiết bị an toàn.

Cách chống thấm dột mái ngói bằng keo

Bước 1: Chuẩn bị bề mặt thi công

Trước khi trét keo, cần vệ sinh sạch khu vực mạch ngói, úp nóc, rìa mái hoặc vị trí bị hở. Loại bỏ vữa cũ đã mục, đất cát, rêu mốc, gạch đá vụn và các tạp chất cản trở độ bám dính.

Có thể dùng bàn chải sắt, bay hoặc dụng cụ cạo phù hợp để làm sạch mạch cũ. Không trét keo trực tiếp lên lớp vữa yếu hoặc bề mặt còn bụi vì lớp trám mới dễ bong sau khi gặp nắng mưa.

Bước 2: Trét keo vào mạch ngói

Thi công keo vào mạch ngói úp nóc với độ dày khoảng 5 – 10 mm, phủ kín cạnh ngói bò và vị trí khe hở cần xử lý. Dùng bay miết đều để lớp keo nén chắc, kín mép và không tạo rãnh đọng nước.

Sau khi trét, cần để vật liệu đóng cứng tối thiểu 2 giờ trong điều kiện bề mặt khô ráo. Không xối nước kiểm tra quá sớm vì có thể làm ảnh hưởng đến lớp trám mới.

Trét keo vào mạch ngói úp nóc cần phủ kín khe hở và miết đều để hạn chế nước mưa tạt vào.

Cách chống thấm mái ngói bằng hóa chất Roof Seal

Với mái ngói còn nguyên viên nhưng bề mặt hút nước, có rêu mốc hoặc thấm ẩm diện rộng, có thể xử lý bằng hóa chất chống thấm bề mặt như Roof Seal. Phương án này không thay thế việc sửa ngói vỡ hoặc trám mạch hở, mà nên thực hiện sau khi các vị trí hư hỏng cục bộ đã được xử lý.

Các bước thực hiện

• Bước 1: Làm sạch toàn bộ bề mặt mái ngói, loại bỏ bụi bẩn, rêu mốc và tạp chất.
• Bước 2: Dùng chổi, con lăn hoặc thiết bị phun để phủ hóa chất chống thấm lên bề mặt ngói thành 1 – 2 lớp tùy từng loại.
• Bước 3: Để mái khô tự nhiên trong khoảng 24 giờ trước khi đưa vào sử dụng bình thường.

Hóa chất chống thấm bề mặt nên được phủ sau khi mái ngói đã được làm sạch rêu mốc và bụi bẩn.

Với ngói chưa lợp, có thể nhúng ngói vào dung dịch chống thấm trong khoảng 10 – 60 giây tùy từng loại ngói, sau đó lấy ra và để khô tự nhiên ở nơi thoáng mát trước khi lợp cho công trình.

Khi nào nên chống thấm mái ngói bằng sơn?

Sơn chống thấm có thể dùng cho một số trường hợp mái ngói mới hoặc mái đã được kiểm tra, thay viên hỏng và làm sạch kỹ. Tuy nhiên, phương án này tốn công hơn so với trám mạch cục bộ, vì cần xử lý toàn bộ bề mặt trước khi sơn.

Không nên quét sơn chống thấm trực tiếp lên mái còn rêu mốc, bụi bẩn, ngói nứt vỡ hoặc mạch úp nóc đang hở. Nếu bỏ qua bước sửa lỗi nền, lớp sơn phủ bên trên khó xử lý được nguyên nhân dột thật sự.

Các bước thực hiện

• Bước 1: Kiểm tra toàn bộ mái, dỡ bỏ các viên ngói đã cũ nát hoặc vỡ và thay bằng viên ngói còn tốt.
• Bước 2: Làm sạch bề mặt mái ngói để loại bỏ bụi bẩn, rêu mốc, vật liệu dư thừa và tạp chất.
• Bước 3: Phủ lớp sơn bảo vệ bề mặt nếu hệ vật liệu yêu cầu.
• Bước 4: Sơn lớp lót chống kiềm ngoài trời nếu phù hợp với hệ sơn sử dụng.
• Bước 5: Quét sơn chống thấm cho toàn bộ bề mặt ngói theo đúng hướng dẫn của vật liệu.

Kiểm tra tình trạng mái ngói trước khi chọn trám keo, quét hóa chất hoặc sơn chống thấm.

Khi nào không nên tự chống thấm dột mái ngói?

Một số trường hợp không nên tự xử lý vì rủi ro cao hoặc nguyên nhân dột không nằm ở lớp ngói bên ngoài. Nếu xử lý sai, nước vẫn tiếp tục thấm nhưng lớp keo, sơn hoặc hóa chất đã phủ lên sẽ làm việc sửa chữa sau đó khó hơn.

• Mái quá cao, quá dốc hoặc không có điểm đứng an toàn.
• Mái ngói âm dương, ngói mũi hài hoặc mái công trình cũ có kết cấu phức tạp.
• Vì kèo gỗ, xà gồ hoặc lớp nền bên dưới đã mục, võng hoặc biến dạng.
• Mái bị dột nhiều điểm cùng lúc sau mưa lớn.
• Máng xối, cổ ống, điểm tiếp giáp tường và mái bị hở nhưng khó tiếp cận.

Câu hỏi thường gặp về chống thấm dột mái ngói

Có cần tháo toàn bộ mái ngói để chống thấm không?

Không phải lúc nào cũng cần tháo toàn bộ mái. Nếu chỉ dột ở úp nóc, mạch ngói hoặc một vài viên ngói nứt, có thể xử lý cục bộ bằng cách thay viên hỏng, trám mạch và làm kín khe hở. Chỉ nên tháo diện rộng khi mái xuống cấp nặng hoặc kết cấu bên dưới có vấn đề.

Mái ngói cũ nên trét keo hay quét hóa chất chống thấm?

Nếu dột do mạch hở, úp nóc nứt hoặc khe tiếp giáp, nên ưu tiên trét keo đúng vị trí. Nếu ngói còn nguyên viên nhưng hút nước trên diện rộng, có thể quét hoặc phun hóa chất chống thấm bề mặt sau khi đã làm sạch mái.

Roof Seal có làm đổi màu ngói đỏ không?

Roof Seal được dùng để hạn chế tính hút nước của ngói và hỗ trợ giữ bề mặt ngói ổn định hơn. Tuy nhiên, trước khi phủ toàn bộ mái, nên thử trên một khu vực nhỏ để kiểm tra màu bề mặt sau khi khô.

Có nên trám keo lên bề mặt còn ướt không?

Không nên. Bề mặt ướt, bám rêu hoặc còn bụi sẽ làm giảm độ bám dính của lớp keo. Nên thi công khi mái khô, đã được làm sạch và không có mưa trong thời gian vật liệu cần đóng rắn.

Mái ngói dột lâu ngày có chỉ cần sơn phủ lại không?

Không nên sơn phủ ngay khi chưa kiểm tra nguyên nhân. Nếu mái có viên ngói nứt, mạch úp nóc hở hoặc máng xối nghẹt, cần xử lý các lỗi đó trước. Sơn phủ chỉ phù hợp sau khi bề mặt đã ổn định và được làm sạch đúng cách.

Chống thấm dột mái ngói hiệu quả nhất là xử lý đúng nguyên nhân: thay viên ngói hỏng, trám kín mạch hở, làm sạch bề mặt và chọn vật liệu phù hợp với tình trạng mái. Không nên quét phủ đại trà khi chưa biết nước đang vào từ đâu.